انواع«إذ» 

              الف- اسم و به معنی (( حین)) و 4 نقش می پذیرد:

         ۱- ظرف (مخصوص زمان ماضی )ومضاف إلیه غالباً  ماضی است،مانند:

       «فقد نصرهُ اللّهُ اذ اخرجهُ الّذینَ کفروا»(إذ مفعول فیه یا ظرف زمان منصوب محلاًو «أخرَجَ» مضاف إلیه  مجرور محلاً)

           2- مفعول به : *بعد از فعل متعدی به عنوان مفعول به می آید(در این حالت معنی فی ندارد)

              «واذکروا إذ کنتم قلیلا فکثّرکم»( إذ مفعول به محلا منصوب)

           *"إذ"در ابتدای آیات قرآن مفعول به برای فعل محذوف مثل «أذکر » است ، مانند :«إذ قال  ربُّکَ...»

            3- بدل از مفعول به : غالبا بعد از فعل « ذکر » و مفعول آن می آید 

        مانند: «و اذکر فی الکتابِ مریمَ إذ انتبذت من اهلها مکاناً شرقیاً» ( إذ بدل اشتمال منصوب محلاً بالتبعیة من المبدل  منه "مریم")

        4- مضاف الیه : در صورتی که مضاف آن (حین –بعد،ساعة و...) باشد مانند :

          ( ربّنا لا تزغ قلوبنا بعد إذهدیتنا)مضاف الیه محلاً مجرور

     ب– حرف در دو موضع:

    1-حرف مفاجات : زمانی که (اذ ) بعد از کلمات( بینما وبینا) بیاید معنی مفاجات (ناگهانی) دارد. مانند

       « بینماأنا  اکتبُ إذ دخلَ صدیقی »(حرف مفاجاة لا محل له من الإعراب)

      2 – حرف تعلیل : مانند(إنّنا لا نومن بکم اذ لیس للشّیاطین رساله)

 

+ نوشته شده در  پنجشنبه هشتم دی ۱۳۹۰ساعت 2:49  توسط محمد رضا مقصودی  |